ภาษีธุรกิจ
ภาษี VAT กับโปรแกรมบัญชีสำหรับร้านค้า SME
สรุปภาษีหลักที่ร้านค้าและ SME ต้องจัดการ ทั้งภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีหัก ณ ที่จ่าย และภาษีเงินได้นิติบุคคล พร้อมอัตรา กำหนดยื่นแบบ ตัวอย่างการคำนวณ และวิธีใช้โปรแกรมบัญชีให้ตัวเลขภาษีตรงกับงานขายจริง
อ่าน 9 นาที 4 กรกฎาคม 2025 โดยทีม SML Soft
ภาษีหลักที่ธุรกิจไทยต้องรู้
ธุรกิจในประเทศไทยต้องจัดการภาษีหลายประเภทพร้อมกัน การคำนวณที่ถูกต้องตั้งแต่ต้นทางช่วยให้ไม่เสียภาษีเกินจำเป็น ไม่พลาดกำหนดยื่น และไม่มีปัญหากับกรมสรรพากรภายหลัง สำหรับร้านค้าและ SME ภาษีที่ต้องดูแลเป็นประจำมี 3 ประเภทหลัก
| ประเภทภาษี | อัตราหลัก | การยื่นแบบ |
|---|---|---|
| ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) | 7% | ทุกเดือน ด้วยแบบ ภ.พ.30 |
| ภาษีหัก ณ ที่จ่าย | 1–5% ตามประเภทเงินได้ | เดือนที่มีการจ่าย ด้วยแบบ ภ.ง.ด.3 หรือ ภ.ง.ด.53 |
| ภาษีเงินได้นิติบุคคล | 20% (SME ใช้อัตราขั้นบันได) | ปีละ 2 ครั้ง ด้วยแบบ ภ.ง.ด.51 และ ภ.ง.ด.50 |
การคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT 7%)
ผู้ประกอบการที่มีรายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม เมื่อจดทะเบียนแล้วต้องเรียกเก็บ VAT 7% จากลูกค้า ออกใบกำกับภาษี และยื่นแบบ ภ.พ.30 ทุกเดือน แม้เดือนนั้นจะไม่มียอดขาย
VAT ที่ต้องชำระ = ภาษีขาย − ภาษีซื้อ หากภาษีซื้อมากกว่าภาษีขาย ส่วนต่างขอคืนเป็นเงินสดหรือใช้เป็นเครดิตภาษีในเดือนถัดไปได้
- ภาษีขาย คือ 7% ของมูลค่าสินค้าหรือบริการที่ขาย
- ภาษีซื้อ คือ VAT 7% ที่จ่ายไปเมื่อซื้อสินค้าหรือบริการเพื่อใช้ในกิจการ และมีใบกำกับภาษีเต็มรูปที่ถูกต้อง
ตัวอย่างการคำนวณ VAT รายเดือน
บริษัทตัวอย่างมีรายการในเดือนมกราคม ดังนี้
| รายการ | มูลค่าก่อน VAT (บาท) | VAT 7% (บาท) |
|---|---|---|
| ขายสินค้า (ภาษีขาย) | 1,000,000 | 70,000 |
| ซื้อวัตถุดิบ (ภาษีซื้อ) | 600,000 | 42,000 |
| ค่าใช้จ่ายอื่นที่มีใบกำกับภาษี (ภาษีซื้อ) | 100,000 | 7,000 |
VAT ที่ต้องชำระ = 70,000 − (42,000 + 7,000) = 21,000 บาท ยื่นพร้อมแบบ ภ.พ.30 ของเดือนมกราคม
ภาษีซื้อที่นำมาหักได้และหักไม่ได้
ภาษีซื้อที่นำมาหักได้ ได้แก่ VAT จากค่าวัตถุดิบ ค่าใช้จ่ายในการดำเนินธุรกิจ ค่าบริการที่เกี่ยวข้องกับกิจการ และค่าเครื่องจักรหรืออุปกรณ์ โดยต้องมีใบกำกับภาษีเต็มรูปที่ถูกต้อง ส่วนภาษีซื้อที่ห้ามนำมาหัก (ภาษีซื้อต้องห้าม) ที่พบบ่อย ได้แก่
- ภาษีซื้อจากค่าใช้จ่ายส่วนตัว หรือรายจ่ายที่ไม่เกี่ยวกับการประกอบกิจการ
- ภาษีซื้อจากค่ารับรอง เช่น การเลี้ยงรับรองลูกค้าหรือของขวัญ
- ภาษีซื้อเกี่ยวกับรถยนต์นั่งส่วนบุคคล เว้นแต่กิจการขายหรือให้เช่ารถยนต์
- ภาษีซื้อตามใบกำกับภาษีอย่างย่อ หรือใบกำกับภาษีที่มีรายการไม่ครบถ้วน
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (Withholding Tax)
เมื่อกิจการจ่ายเงินได้บางประเภท ผู้จ่ายมีหน้าที่หักภาษีไว้ก่อน นำส่งกรมสรรพากร และออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ให้ผู้รับเงิน โดยทั่วไปหักเมื่อจ่ายครั้งละ 1,000 บาทขึ้นไป หากจ่ายให้บุคคลธรรมดาใช้แบบ ภ.ง.ด.3 และหากจ่ายให้นิติบุคคลใช้แบบ ภ.ง.ด.53
อัตราหัก ณ ที่จ่ายเมื่อจ่ายให้นิติบุคคล
| ประเภทเงินได้ที่จ่าย | อัตราหัก ณ ที่จ่าย |
|---|---|
| ค่าบริการ ค่าจ้างทำของ ค่าวิชาชีพ และค่าที่ปรึกษา | 3% |
| ค่าเช่าอสังหาริมทรัพย์ | 5% |
| ค่าโฆษณา | 2% |
| ค่าขนส่ง | 1% |
อัตราสำหรับการจ่ายให้บุคคลธรรมดาบางประเภทอาจแตกต่างจากตารางนี้ ควรตรวจสอบตามประเภทเงินได้ก่อนหักภาษีทุกครั้ง
ภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับ SME
บริษัทและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลเสียภาษีจากกำไรสุทธิ ซึ่งคำนวณจากรายได้หักด้วยค่าใช้จ่ายที่หักได้ตามประมวลรัษฎากร กิจการที่เข้าเงื่อนไข SME คือมีทุนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท และรายได้จากการขายสินค้าหรือให้บริการไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อรอบบัญชี จะได้อัตราภาษีแบบขั้นบันได
| กำไรสุทธิ | SME | บริษัททั่วไป |
|---|---|---|
| 0 – 300,000 บาท | ได้รับยกเว้น | 20% |
| 300,001 – 3,000,000 บาท | 15% | 20% |
| ส่วนที่เกิน 3,000,000 บาท | 20% | 20% |
ตัวอย่าง SME ที่มีกำไรสุทธิ 1,000,000 บาท ไม่เสียภาษีสำหรับ 300,000 บาทแรก และเสีย 15% สำหรับอีก 700,000 บาท รวมภาษี 105,000 บาท
รายได้ที่ต้องนำมาคำนวณ และค่าใช้จ่ายที่หักได้
- รายได้ เช่น รายได้จากการขายสินค้า การให้บริการ ดอกเบี้ยรับ และรายได้อื่นที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจ
- ค่าใช้จ่ายที่หักได้ เช่น ต้นทุนขาย (วัตถุดิบและค่าแรง) ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน ค่าเสื่อมราคาของสินทรัพย์ และรายจ่ายที่จำเป็นและสมเหตุสมผลเพื่อหากำไรของกิจการ
ปฏิทินยื่นภาษีสำหรับ SME
| แบบ | ใช้สำหรับ | กำหนดยื่น |
|---|---|---|
| ภ.พ.30 | ภาษีมูลค่าเพิ่มรายเดือน | ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป (ยื่นทางอินเทอร์เน็ตขยายได้อีก 8 วัน) |
| ภ.ง.ด.3 | หัก ณ ที่จ่ายจากเงินได้ที่จ่ายให้บุคคลธรรมดา | ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป (ยื่นทางอินเทอร์เน็ตขยายได้ถึงวันที่ 15) |
| ภ.ง.ด.53 | หัก ณ ที่จ่ายจากเงินได้ที่จ่ายให้นิติบุคคล | ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป (ยื่นทางอินเทอร์เน็ตขยายได้ถึงวันที่ 15) |
| ภ.ง.ด.51 | ภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งรอบบัญชี | ภายใน 2 เดือนนับจากวันสุดท้ายของเดือนที่ 6 ของรอบบัญชี |
| ภ.ง.ด.50 | ภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำปี | ภายใน 150 วันนับจากวันสุดท้ายของรอบบัญชี |
เทคนิคจัดการภาษีอย่างถูกกฎหมาย
- เก็บใบกำกับภาษีซื้อให้ครบ และตรวจชื่อ ที่อยู่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษีให้ถูกต้องก่อนบันทึก
- แยกค่าใช้จ่ายส่วนตัวออกจากค่าใช้จ่ายของกิจการตั้งแต่ต้น
- บันทึกค่าเสื่อมราคาของสินทรัพย์ตามหลักเกณฑ์ เพื่อใช้สิทธิหักค่าใช้จ่ายได้ครบ
- กระทบยอดรายงานภาษีซื้อและภาษีขายกับยอดขายจริงก่อนยื่นทุกเดือน
- จัดเก็บเอกสารภาษีอย่างน้อย 5 ปี แยกตามเดือน และสแกนเก็บไฟล์สำรอง
สิ่งที่ต้องระวัง
- ไม่นำภาษีซื้อที่ไม่เกี่ยวกับกิจการมาหัก
- ไม่ใช้ใบกำกับภาษีปลอม หรือใบกำกับภาษีที่ออกโดยผู้ไม่มีสิทธิออก
- ไม่แยกบิลเพื่อเลี่ยงการหักภาษี ณ ที่จ่าย
- ยื่นแบบและชำระภาษีให้ทันกำหนด เพื่อหลีกเลี่ยงเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม
SML Ai Account ช่วยงานภาษีอย่างไร
SML Ai Account & ERP ออกแบบให้ตัวเลขภาษีมาจากเอกสารขายและซื้อจริง ไม่ต้องคีย์ซ้ำในอีกระบบ ลดความเสี่ยงยื่นภาษีผิดจากข้อมูลไม่ตรงกัน
- คำนวณเงินและภาษีระดับสตางค์แท้ (Exact Decimal / Integer Cents) ไม่มีปัญหาทศนิยมคลาดเคลื่อน
- ลงบัญชีคู่อัตโนมัติ (Auto Double-Entry GL) ทันทีที่บันทึกเอกสาร พร้อมตรวจเดบิตเท่ากับเครดิตก่อนโพสต์
- รายงานภาษีซื้อ ภาษีขาย และ ภ.พ.30 จากเอกสารจริงในระบบ
- รองรับภาษีหัก ณ ที่จ่าย ภ.ง.ด.3 / ภ.ง.ด.53 และหนังสือรับรอง 50 ทวิ
- ทำทะเบียนใบกำกับภาษี e-Tax ติดตามสถานะเอกสาร และแนบภาพบิลซื้อเก็บไว้คู่เอกสาร
อัตราภาษีและหลักเกณฑ์ในบทความนี้อ้างอิงตามประมวลรัษฎากรและประกาศของกรมสรรพากรที่ใช้บังคับ ณ วันที่ปรับปรุงบทความ (23 ตุลาคม 2026) ซึ่งอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ กรุณาตรวจสอบกับ กรมสรรพากร หรือนักบัญชีและผู้สอบบัญชีของท่านสำหรับกรณีเฉพาะของกิจการ
คำถามที่พบบ่อย